bir zamanlar anadolu'da (once upon a time in anatolia) nuri bilge ceylan, 2011.
"iğdebeli'ne yağmur yağıyor. yağsın. yüzyıllardır yağıyor, ne fark eder? ama bundan sadece yüz yıl sonra bile arap; ne sen, ne ben, ne savcı, ne komiser.. hani şairin dediği gibi: yine yıllar geçecek ve geriye benden bir iz kalmayacak yorgun ruhumu karanlık ve soğuk kuşatacak."
Okul önlüğümüzden, pantalona, beyaz yakalarımızdan, defter kalem ve beslenme çantasına kadar herşeyi Sümerbank’tan aldık biz.
Annelerimizin patiskaları, amerikanbezleri , babalarımızın mendilleri, hâlâ kullanılan porselen takımlar, Beykoz köselesi kunduralar...
Bir zamanlar herkesin çizgili pazen pijaması, Sümerbank çorapları vardı.
Memur çocukları kumaş kokulu Sümerbank mağazalarına ailecek yapılan ziyaretleri iyi bilirler.Çünkü devlet memuruna , devlete bağlı çalışan işçilerine Sümerbank istihkakı hakkı verirdi.
Gelinlik çeyizlere Sümerbank çeki konurdu.
Yatılı öğretmen okullarında okuyan öğrencilere her yıl bir çift ayakkabı yollardı Sümerbank.
Kredi Yurtlar Kurumu’nun çarşaf ve nevresimlerini üretir, öğrenciye burs verir, onları yurtdışında eğitime de gönderirdi.
Rengarenk püfür püfür, desen desen,basmalar üreten Sümerbank Anadolu kadını için adeta bir basma devrimi yapmıştı.
Rahşan Ecevit’in dallı güllü basma elbiseleri, Bülent Ecevit’in mavi gömlekleri, Azra Akın’ın Dünya Güzeli seçildiğinde giydiği o nefis elbisesi de Sümerbank’tan dı.
Sümerbank, bir zamanlar Sovyet kredisi ile kurulan küçük işletme iken zamanla mensucat,porselen, kırtasiye, kilim,tuğla, ayakkabı üretiminin tüm aşamaları için gereken her şeyi genellikle kendi bünyesinde yapan ve finansmanını kendi bankasından karşılayan dev bir holding olmuştu.
40 binden fazla çalışanı, 500 e yakın mağazası, 41 fabrikası, 43 banka şubesi ile dar gelirli vatandaşın ihtiyacını karşılayan bir kuruluştu.
Turgut Özal, IMF ve Dünya Bankası ile görüşmelerinde “ halkın sırtında kambur”diye şikayet ettiği Sümerbank’ın son fabrikasına da 11 Ocak 2002 de kilit vuruldu.
‘’Çoluk çocuk sahibi olunca anlatacak bir hikâyen olur. Fena mı? Bir zamanlar Anadolu’da, dersin, ücra bir yerde görev yaparken işte başımdan böyle böyle olaylar geçti dersin. Anlatırsın yani masal gibi.‘’